Akmullaeva Aizhan

Academic title: Candidate of biology science

Position: Head of Laboratory of Agrobiotechnology

EDUCATION

School: 2001 graduated Kazakh Agrarian university on specialty “Plant protection and agroecology”
Year of graduation: 2001
Qualification: scientist agronomist Information
Academic degree: Candidate of biology science
Sciences Specialty: 06.01.11 – Plant protection
Year of appropriation: 2005

achievement

  1. 30.05.2017. – 24.06.2017. JSC National Center for Advanced Training “Yarleau”, Almaty.
  2. 28.11.2017. – 30.11.2017. Certificate of November, 28-30, 2017 participated in training on a project “Educating by home and foreign specialists on pedagogical specialities on the basis of the best international standards in area of and sphere of training
  3. 10.01.2018.- 19.04.2018. Certificate of General English “Elementary”

scientific work

  1. Акмуллаева А.С. Шегірткелердің тіршілік формалары. Қазақстан педагогикалық Хабаршысы// ПМПИ ғылыми журналы. Павлодар, 2006. №4. 63-69 б.
  2. Акмуллаева А.С. Саяқ шегәрткелерге қарсы қолданылған химиялық және биологиялық препараттардың әсері. Қазақстан педагогикалық Хабаршысы// ПМПИ ғылыми журналы. Павлодар, 2006. №3-4. 49-53 б.
  3. Акмуллаева А.С., Турганбекова А.Т. Солтүстік Қазақстан аймағындағы кездескен шегірткелердің фаунасы мен экологиясы. «Қазақстанда және шекаралас аймақтарда экологияны қорғаудың және табиғатты пайдаланудың өзекті мәселелері// II-Халықаралық деңгейдегі ғылыми-практикалық конференция.1-том С.Торайғыров атындағы ПМУ. Павлодар, 2007. 23-24 қазан. 408-410 б.
  4. В.И.Паньков, А.С. Акмуллаева, А.Т.Турганбекова Численность кубешек саранчовых по Павлодарской области. Биологические науки Казахстана// ПГПИ. Павлодар. 2007. № 3. С.43-50.
  5. Akmullayeva. The zone peculiarity of non-flock locust,s  qulantity. Биологические науки Казахстана// ПГПИ. Павлодар. 2007. № 4. С.19-23.
  6. Акмуллаева А.С. Аймақтағы тың және тыңайған жерлерді зиянды шегірткелерден қорғауды негіздеу «Ертіс өңірінің мәдени және табиғи мұрасын сақтау және зерттеу мәселелері// атты Халықаралық ғылыми-практикалық конференция 2-том ПМПИ. Павлодар, 2008. 10-15  б.
  7. Акмуллаева А.С. Баянауыл мемлекеттік ұлттық саябағын зиянкестер мен аурудан қорғау «Ертіс өңірінің мәдени және табиғи мұрасын сақтау және зерттеу мәселелері// атты Халықаралық ғылыми-практикалық конференция 2-том  ПМПИ. Павлодар, 2008. 116-121  б.
  8. Акмуллаева А.С., Тұрғанбекова А.Т. Шегірткелердің зертханалық жағдайда қоректену және олардың зияндылығы «Ертіс өңірінің мәдени және табиғи мұрасын сақтау және зерттеу мәселелері// атты Халықаралық ғылыми-практикалық конференция 2-том ПМПИ. Павлодар, 2008. 216-218  б.
  9. Акмуллаева А.С., ШәріповаГ.С. Павлодар өңіріндегі зиянды италиялық шегірткенің өсіп-даму динамикасы.//Жаңа әлемдегі жастар және ғылым республикалық ғылыми-тәжірибелік конференция  ЖМУ. Талдықорған, 2008. 249-251  б.
  10. Акмуллаева А.С., Нұрмұхамбетова Н. Агроценоздағы ақ жолақты және кіші айқышты саяқ шегірткелердің зияндылығы мен шаруашылық маңыздылығы. Ізденістер, нәтижелер //ҚазҰАУ ғылыми журналы. – Алматы, 2011. 56-59 б.
  11. Акмуллаева А.С., Бабаева А.К., Мейрамбекқызы., Тазабекова А. Алматы облысы, Ескелді ауданындағы тура қанатылардың тіршілік формалары мен әртүрлі биотоптардағы зияндылығы//Жаңа әлемдегі жастар және ғылым республикалық ғылыми-тәжірибелік конференция  ЖМУ. Талдықорған, 2008. 249-251  б.
  12. Акмуллаева А.С., Идрисова А.Е., Шаяхметов Б.Ш.Основные принципы технологий дистанционного обучения. Психолого-педагогические проблемы образования в условиях инновационного развитя //Материалы II Международной научной конференции. Алматы, 2012. часть 2
  13. Акмуллаева А.С., Идрисова А.Е., Маусумбаева А.М. Турақанаттылардың (Orthoptera) тіршілік формалары мен әр түрлі биотоптардағы зияндылығы Ізденістер, нәтижелер //ҚазҰАУ ғылыми журналы. – Алматы, 2012. №1.
  14. Идрисова А.Е., Акмуллаева А.С., Маусумбаева А.М. Экспрементальные исследования по очистки воды методом аэрации Вестник ЖГУ- Талдыкорган, 2012. №1
  15. Акмуллаева А.С. Шегірткелерге қарсы қолданылған химиялық және биологиялық препараттардың биологиялық тиімділігі Халықаралық ғылыми-тәжірибелік конф. – Талдықорған, 2012 бөлім. 50-54 б
  16. Акмуллаева А.С. Өз еліміздің тәуелсіз қыранымыз Жастарға азаматтық және патриоттық тәрбие беру мәселелері –Талдықорған 2012, 20-23 б.
  17. Акмуллаева А.С Жастар арасында салауатты өмір салтын дене тәрбиесінің тәсілдері арқылы қалыптастыру Салауатты өмір сүруді қалыптастыруда жан мен тәннің даму құндылықтары семинар материал жинағы, Талдықорған – 2012, 11-15 б.
  18. Акмуллаева А.С., Маусумбаева А. М.Фауна и экология саранчовых Северного Казахстана IV международная заочная научно-практ. конф., Москва, 2012 С. 94-101.
  19. Акмуллаева А.С. Алматы облысы, Ескелді ауданындағы тура қанаттылардың (Orthoptera) тіршілік формалары мен әр түрлі биотоптардағы зияндылығы Жаңа әлемдегі жастар және ғылым» республикалық ғылыми-тәжірибелік конф., Талдықорған, 2012, 122-124 б
  20. Акмуллаева А.С., Ержанова А.Б. Шегірткелерінің күбіршесінің сан мөлшерін зерттеу жұмыстары // Хабаршы ЖМУ.    №1. 44-48  бет.
  21. Акмуллаева А.С., Бигалиева А.  Характеристика водных ресурсов Алтынемельского государственного национального природного парка //Проблемы и переспективы развития науки в начале третьего тысячелетия  в странах СНГ Международной научной конференции. 30-31 январь. 37-39.
  22. Акмуллаева А.С., Баймукашева А. Талдықорған аймағында кездесетін карантинді арамшөптердің түр құрамдары//Проблемы и переспективы развития науки в начале третьего тысячелетия  в странах СНГ Международной научной конференции. 2013. 30-31 январь. 6-7.
  23. Акмуллаева А.С.,  Бөлме гүлдерінің күтімі. «Иновациялық технологияларды білім беру үрдісіне ендіру – сапалы білім негізі// аймақтық  ғылыми-әдістемелік конференция – Талдықорған, 2013. 87-88 б.
  24. Akmullayeva, B. Shayakhmetov. Non-gregarious locusts in northern kazakhstan (fauna, ecology, harmfulness) «Жаһандағы әлемдегі ғылым мен білім берудің көкейкесті мәселелері» халық-аралық ғылыми-тәжіри-белік конф., Павлодар, 2013, 188-193 б.
  25. Акмуллаева А.С., Каметжанова Д. Ескелді ауданындағы кездесетін зиянкестердің түрлері және олардың таралуы //Жаңа әлемдегі жастар және ғылым» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференция, І.Жансугуров ат. ЖМУ Талдықорған, 2013, 15-16 наурыз. 268-270  б.
  26. Акмуллаева А.С., Оразахунов М., Успан А. Көксу ауданында өсетін картоп дақылының аурулары мен зиянкестердің түр құрамдары//Ғылым, білім және инновация – «Қазақстан-2050» стратегиясының орындалуының маңызды факторлары. Халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция, І.Жансугуров ат. ЖМУ Талдықорған, 2014, 24-25 қазан. 1-бөлім. 70-74  б.
  27. Акмуллаева А.С., Муратбек С., Нұрбаева А. Текелі аймағындағы кездесетін карантинді арамшөптер түр құрамдары мен олардың таралуын анықтау//Ғылым, білім және инновация – «Қазақстан-2050» стратегиясының орындалуының маңызды факторлары. Халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция, І.Жансугуров ат. ЖМУ Талдықорған, 2014, 24-25 қазан. 1-бөлім. 83-89 б.
  28. Акмуллаева А.С., Манап С., Әбдібек Б. Алматы облысы аймағындағы астық тұқымдастарға зиян келтіретін зиянкестерідің түр құрамдары//Ғылым, білім және инновация – «Қазақстан-2050» стратегиясының орындалуының маңызды факторлары. Халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция, І.Жансугуров ат. ЖМУ Талдықорған, 2014, 24-25 қазан. 1-бөлім. 189-194 б.
  29. Акмуллаева А.С., Маусумбаева А.М., Тулесханова Ж.А. Ескелді ауданында кездесетін аса қауіпті зиянкестердің түр құрамы және олардың таралуы Қазақстан республикасы, Ізденіс –Ғылыми журнал «Қазақстан жоғары мектебі» халықаралық журналының ғылыми қосымшасы. Алматы, №2 2014 ж.90-94 бет
  30. Акмуллаева А.С, Мұратбек С., Нурбаева А. Текелі кала аймағындағы каратинді арамшөптердің түр құрамдары мен таралуы Вестник ЖГУ 2014 №4 54-55 бет.
  31. Акмуллаева А.С, Қуанышова Г.Картоп дақылына зиян келтіретін аурулар мен зиянкестерге қарсы қорғау шараларын жетілдіру І.Жансугуров ат. ЖМУ Хабаршысы. 2017 ж С.68-72.
  32. Акмуллаева А.С, Смағали А.,Тұрсынбаева Т. The fauna and ecology of grasshoppers in northern Kazakhstan XVIII Международная заочная научно-практическая конференция «Современная наука: тенденции развития» Краснодар 2017 г. 27 апреля С. 80-82.
  1. Акмуллаева А.С, Танирберген А.Жылы жайдағы қызанақтың аурулары мен зиянкестері және оларға күрес шараларын зерттеу І.Жансугуров ат. ЖМУ Хабаршысы. 2017 ж С.64-68.
  2. Акмуллаева А.С, Әбілмажин М.,Жексембаева М. Жылыжайдағы қиярдың аурулары мен зиянкестерін зерттеу ЕХРО – 2017 Халықаралық көрмесіне арналған «XXI ғасыр: ғылым мен инновация атты 2017 ж. 144-148 бет
  3. Акмуллаева А.С., Касымова А. Жылыжайдағы қиярдың аурулары мен зиянкестерін зерттеу ЕХРО – 2017 Халықаралық көрмесіне арналған «XXI ғасыр: ғылым мен инновация атты 2017 ж. 148-152  бет.
  4. Акмуллаева А.С., Маусумбаева А., Кабдрахманова А.Итальянский прус и нестадные виды саранчовых и обоснование против них защитных меропрятий в условиях Алматинской области Высшая школа №11. 2017. С. 73-75.
  5. Акмуллаева А.С., Абсеитов Т. Проблема борьбы с саранчовыми вредителями в Алматинской области.// Высшая школа №11. 2017. С.71-72.
  6. Акмуллаева А.С., Омарова М.А.Жылыжайдағы қияр дақылы тұқымының өнгіштігі мен өсіп дамуына өсімдік реттеушінің әсерін бағалау І.Жансугуров ат. ЖМУ Хабаршысы.№1. 2017ж.  220-224 бет
  7. Акмуллаева А.С., Кабдрахманова А.К., Жунисова Б., Медетбекова Т., Муканова Ф.Т.Полимерлік композиттердің ауылшаруашылық дақылдары тұқымдарын себуалды өңдеуге арналған құрамының тиімділігі І.Жансугуров ат. ЖМУ Хабаршысы.№1. 2018ж.  152-156 бет
  8. Акмуллева А.С., Маусумбаева А., Шалабаева Қ., Жексенбаева М., Еркін Г. Тұрақты органикалық ластығыштардың адам денсаулығына әсері Вестник КазНУ. Серия экологическая №2 (55) 2018 г
  9. Акмуллаева А.С., Шалабаева К., Жунисова Б., Медетбекова Т., Абсеитов Т.Ауылшаруашылық дақылдары ішіндегі қант қызылшасы сорттары және ауру тудырғыштардың өсіп-даму динамикасы Интернаука IX-X международной научно-практической конференции «Химия, физика, биология, математика: теоретические и прикладные исследования» Москва 2018, №3-4 (5) С.69-72
  10. Акмуллаева А.С., Тлеуханова М.Жылыжайдағы қияр дақылының аурулары мен зиянкестерінің өсіп-даму динамикасы«Білімге құштар жастар – болашағының тірегі» атты студенттер мен жас ғалымдардың дәстүрлі IV халықаралық ғылыми-тәжірбиелік конференциясы. Жетісай. 2018. 203-207.
  11. Aleftina Bakhtaulova., Berikzhan Oksikbaev, Elmira Bukenova, Aizhan Akmullayeva, Zhambyl Kanagatov, Elmira Shadenova, Restoration of wild fruit forests of Sievers apple (Malus Sieversit) by micropropagation// Journal of Biotechnology, volume 280, Supplement,30 August 2018, page 583…Scopus
  12. Akmullayeva A.S., Askarbekova K.B., Talgarbaeva G.M., Abdildauly A., Serdalin A. Comparative morphology, anatomy and biology of germination of seed material HIEMS TRITICUM // Polish journal of science №13. Март  15, 2019. – P. 3… РИНЦ
  13. Akmullayeva A.S., Ukusheva T.K., Atabaeva A.M., Barimbekova G.B. Influence of growth regulators on growth energy and vegetability of cucumber seeds in the greenhouse // Polish journal of science №13. Март  15, 2019. – P. 7… РИНЦ
  14. Канаев А.Т., Баймырзаев К.М., Акмуллаева А.С., Турганов З.Т., Аскарбекова К.Б. Исследование влияние звуков шумового потока на людей в некоторых районах г. Талдыкорган (Казахстан) // Известия Кыргызский государственный технический уневерситет им. И. Раззакова №4(48). Февраль  – P. 16. РИНЦ
  15. Kanaev A.T., Akmullayeva A.S., Askarbekova K.B. Evaluation of the plants regulator effect on the germination and growth of cucumber seeds in the greenhouse (Taldykorgan, Kazakhstan) // Тенденции развития современной науки и образования: традиции, опыт, инновации. Ноябрь  16, 2018. – P. 8… РИНЦ
  16. Kanaev A.T., Akmullayeva A.S., Askarbekova K.B. Influence of noise flow on people in some areas of Taldykorgan (Kazakhsta)// Тенденции развития современной науки и образования: традиции, опыт, инновации. Ноябрь  16, 2018. – P. 34… РИНЦ
  17. Kanaev A.T., Akmullayeva A.S., Askarbekova K.B., Smadilova A.K. Materials on the fauna and ecology of direct – open insects (orthoptera) Almaty region (southeast Kazakhstan)// Тенденции развития современной науки и образования: традиции, опыт, инновации. Ноябрь 16, 2018. – P. 35… РИНЦ
  18. Канаев А.Т., Акмуллаева А.С. Результаты испытания биопрепаратов против вредных саранчовых вредителей в Казахстане//ХVI Всероссийская с международным участием школа – семинар по структурной макрокинетике для молодых ученых имени академика А.Г. Мержанова. Октябрь  10-12, 2018. – P. 120… РИНЦ
  19. Канаев А.Т., Акмуллаева А.С. Аскарбекова К.Б., Абдилдаулы А., Сердалин А. Исследовано влияние звуков шумового потока на людей в некоторых районах г. Талдыкоргана (Казахстан) //ХVI Всероссийская с международным участием школа – семинар по структурной макрокинетике для молодых ученых имени академика А.Г. Мержанова. Октябрь  10-12, 2018. – P. 122… РИНЦ
  20. Акмуллаева А.С., Аскарбекова К.Б., Абсеитов Т.Б., Тлеуханова М.К. Жеміс ағаштары зиянкестерінің зияндылығы және оларға қарсы қорғау шаралары//Сборник материалов Международной научной конференции «Становление и развитие науки по защите и карантину растений в Республике Казахстан» посвященной 60-летию основания института и 100-летию научных исследований по защите растений в Казахстане. Декабрь 6, 2018. – P. 125
  21. Акмуллаева А.С., Смадилова А.К., Тлеуханова М.К., Шаймұқашова Н.Н. Жылыжайдағы көкеніс дақылы тұқымының өнгіштігі мен өсіп дамуына өсімдік реттеушінің әсерін бағалау//Сборник материалов Международной научной конференции «Становление и развитие науки по защите и карантину растений в Республике Казахстан» посвященной 60-летию основания института и 100-летию научных исследований по защите растений в Казахстане. Декабрь 6, 2018. – P. 132
  22. Акмуллаева А.С., Аскарбекова К.Б., Абсеитов Т.Б., Тлеуханова М.К. Жоңғар Алатау ұлттық саябақтың жеміс ағаштары зиянкестерінің түр құрамдары және оларға қарсы қорғау шаралары//Қазақстанда орман шаруашылығының жоғары білімді мамандарын даярлауға 70 жыл толуына арналған «Орман кешенін тұрақты дамытудың өзекті мәселелері» атты Халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция. 2018. – P. 26
  23. Баймырзаев К.М., Канаев А.Т., Акмуллаева А.С., Турганов З.Т., Сатымбеков Р.К., Токпаев М.К., Аскарбекова К.Б. Оптимизация условии экстракции по извлечению пектина из свекловичного жома (Казахстан, г. Талдыкорган) //V Всероссиской научно-практической конференции. Март 21-22, 2019. – P. 45… РИНЦ
  24. Канаев А.Т., Акмуллаева А.С., Тлеуханова М.К. Динамика роста сахарной свеклы болезней и вредителей Юго-Востока Казахстана (Казахстан, г. Талдыкорган) //V Всероссиской научно-практической конференции. Март 21-22, 2019. – P. 71… РИНЦ
  25. Канаев А.Т., Аскарбекова К.Б., Абдилдаулы А., Сердалин А., Исследование морфологии в биологии прорастания семенного материала HIEMS TRITICUM (Казахстан, г. Талдыкорган)  //V Всероссиской научно-практической конференции. Март 21-22, 2019. – P. 73… РИНЦ
  26. Канаев А.Т., Аскарбекова К.Б., Абдилдаулы А., Сердалин А., Определение массы семян в лабораторных условиях (Казахстан, г. Талдыкорган) //V Всероссиской научно-практической конференции. Март 21-22, 2019. – P. 74… РИНЦ
  27. Канаев А.Т., Баймырзаев К.М., Акмуллаева А.С., Турганов З.Т., Аскарбекова К.Б. Исследование влияние звуков шумового потока на людей в некоторых районах г. Талдыкорган (Казахстан) //V Всероссиской научно-практической конференции. Март 21-22, 2019. – P. 16… РИНЦ
  28. Акмуллаева А.С., Талгарбаева Г.М., Смадилова А.К., Тлеуханова М.К. Жылыжайдағы көкеністердің зиянкестерінің түр құрамын анықтау және қорғау шаралары//Международная научно-практическая конференция посвященной 70-летию Досмухамбетова Темирхана Мынайдаровича . Апрель 04-05, 2019. – P. 171
  29. Акмуллаева А.С., Абилмажин М.С., Аскарбекова К.Б., Абдилдаулы А., Сердалин А. Динамика роста сахарной свеклы болезней и вредителей Алматинской области//Международная научно-практическая конференция посвященной 70-летию Досмухамбетова Темирхана Мынайдаровича . Апрель 04-05, 2019. – P. 177
  30. Akmullayeva A., Serikkan M., Tleukhanova M. Assessment of the influence of plant regulator on germination and growth of cucumber seeds in the greenhous//Вестник Жетысуского государственного университета им. И. Жансугурова. 2018. – P. 81
  31. Акмуллаева А.С., Маусумбаева А.М., Шалабаева К.Ж.,  Канагатов Ж.Ж., М.Әбілмажин., М.Тілеуханова. Фитоэкспертиза семян сои в лабораторных условиях и гербологический мониторниг посевов сои // ККСОН МОН РК «Наука и жизнь», 2019 С. 189-194
  32. Акмуллаева А.С., Аскарбекова К.Б., Талгарбаева Г.М., Ринар А.Р. Анатомический и морфологический строения стебля в использование озимых форм в селекции // ККСОН МОН РК «Наука и жизнь», 2019. С. 194-200
  33. Kanaev A.T., Baimyrzaev K.M., Akmullayeva A.S., Askarbekova K.B. Chemicals and the study jf morphology – biology of seed germination hiems triticum// XVI Всероссийская с международным участием школа-семинар по структурной макрокинетике для молодых ученых имени академика А.Г.Мержанова, 16-18 октярбря 2019. С.210-211.
  34. Канаев А.Т., Баймырзаев К.М., Акмуллаева А.С., Ринар А.Р. Методы химического исследования особенностей продуктивности сортов сои // XVI Всероссийская с международным участием школа-семинар по структурной макрокинетике для молодых ученых имени академика А.Г.Мержанова, А.Г.Мержанова, 16-18 октярбря 2019. С.212-214.
  35. Talgarbayeva G.M.,  Kanaev А.Т.,  Akmullaeva А.S. Anatomical characteristics of the grains of winter wheat  varieties niems triticum. Устойчивое развитие территорий теория и практика.//X Всероссийской научно-практической конференции. Сибай 14-16 ноября,  – P. 250-251.
  36. Акмуллаева А.С., Канаев А.Т., Ринар А.Р., Теуханова М.К. Учет засоренности полей сорной растительность  Устойчивое развитие территорий теория и практика.//X Всероссийской научно-практической конференции. Сибай 14-16 ноября,  – P. 19-21.
  37. Акмуллаева А.С. Вредители сахарной свеклы  и меры борьбы с ними. Устойчивое развитие территорий теория и практика.//X Всероссийской научно-практической конференции. Сибай 14-16 ноября,  – P. 21-23.
  38. Акмуллаева А.С., Ринар А.Р., Куланбай К.Ж. Видовые составы соевых сорняков и защитные меры против них Устойчивое развитие территорий теория и практика.//X Всероссийской научно-практической конференции. Сибай 14-16 ноября,  – P. 23-27.
  39. Аскарбекова К.Б.,   Канаев А.Т.,  Акмуллаева А.С., Изучение химического состава отобранных проб зерна пшеницы по показателям содержания протеина, крахмала и влажности Устойчивое развитие территорий теория и практика.//X Всероссийской научно-практической конференции. Сибай 14-16 ноября,  – P. 35-37.
  40. Akmullaeva А., Askarbekova K.B., Rinar A., Tleukhanova M.  The results of laboratory tests to determine the mass fraction of protein, starch, moisture and extractivity in barley grain of domestic varieties of selection //Вестник Жетысуского государственного университета им. И. Жансугурова. 2019.№2 С. 72-76.
  41. Акмуллаева А.С., Канағатов Ж.Ж., Әбілмажин М. Соя дақылындағы әртүрлі сорттардың химиялық құрамын зерттеу//Вестник Жетысуского государственного университета им. И. Жансугурова. 2019.№2 С. 76-80.
  42. Куланбай К.Ж., Акмуллаева А.С., Аскарбекова К.Б., Ринар А.Р. Результаты лабораторных испытаний по определению массовой доли белка, крахмала, влажности и экстрактивности в зерне ячменя отечественных сортов
    селекции//«Инновациялық даму және қазіргі Қазақстандағы ғылымның қажеттілігі» Жас ғалымдардың XIII Халықаралық ғылыми конференция материалдары. 1-том. Тараз 2019. 227-229 б.

 Учебное пособие:

  1. Акмуллаева А.С., Құлназарова Т.С Өсімдіктер анатомиясы мен морфологиясының зертханалық жұмысына арналған әдістемелік оқу құралы. Алматы,
  2. Акмуллаева А.С. Өсімдіктер және жануарлар экологиясы //Оқу құралы. Алматы. 2019. 187 бет.
  3. Акмуллаева А.С. Қолданбалы биология //Оқу құралы. Алматы. 2019. 184 бет.