Қазақ тілі және әдебиет кафедрасы

НЕГІЗГІ АҚПАРАТ​

Қазақ тілі мен әдебиеті кафедрасында қазіргі таңда 1 ғылым докторы, профессор М.М.Иманғазинов,  2 философия докторы (PhD) А.М.Рахимова, Г.Т.Чукенаева, 7 ғылым кандидаты, қауымдастырылған профессор (доцент) Қ.Б.Сарбасова, Ш.Ә.Қыяхметова, Д.С.Аңсабаев, М.Т.Джакыпбекова, қауымдастырылған профессор (доцент) м.а. С.Қ.Қожағұлов, Г.Т.Сырлыбаева,  аға оқытушылар Л.А.Чалтикенова, 2 магистр, аға оқытушылар Г.С.Сулейменова, М.Б.Тумабаева, шетелдік дипломы бар 1 магистр, оқытушы А.Галымова    жұмыс жасайды.

Кафедра  меңгерушісі: философия докторы (PhD) Гүлім Төлеуқызы Чукенаева.

Кафедраның ғылыми әлеуеті – 77 %.

Білімгерлердің саны: 2020-2021 оқу жылындағы мамандық бойынша білімгерлердің саны төмендегідей:

Материалдық-техникалық қамтамасыз етілуі: «Қазақ тілі мен әдебиеті», «Қазақ тілінде оқытпайтын мектептердегі қазақ тілі мен әдебиеті», «Филология» мамандығы студенттері, магистранттары, докторанттары дәрістері №1оқу ғимаратында, М.Жолдасбеков атындағы №125 интербелсенді тақталы арнайы жабдықталған аудиторияда, Академик Т.Сыдықов атындағы №126, 128, 131, 132 интерактивті тақталы кабинеттерде өтеді.

Магистранттар мен докторанттар университеттегі «Ілиястану» ғылыми-практикалық орталығы мен Ғ.Орманов атындағы кітапхана базасында ғылыми жұмыстарын жүргізуге қажетті материалдарды жинау,  саралау, ғылыми қызметкерлермен тәжірибе алмасу, библиографиялық мәліметтерді пайдалану мүмкіндігі жасалған. 

КАФЕДРА ТАРИХЫ

 1990-1991 оқу жылында І.Жансүгіров атындағы педагогика институтының құрамында қазақ филологиясы кафедрасы құрылып, 030740 - Қазақ тілі мен әдебиеті мамандығы бойынша мамандар дайындай бастады.      

 1990-1996 жылдары қазақ филологиясы кафедрасының меңгерушісі қызметін п.ғ.к., доцент К. А. Абылкасымова атқарды. Кафедра 1996 жылы Қазақ әдебиеті және оны оқыту әдістемесі, Қазақ тілі және оны оқыту әдістемесі кафедраларына бөлініп, Қазақ әдебиеті және оны оқыту әдістемесі кафедрасының меңгерушісі қызметін п.ғ.к., доцент К.А. Абылкасымова, Қазақ тілі және оны оқыту әдістемесі кафедрасының меңгерушісі қызметін аға оқытушы З.Х. Еркімбекова атқарды.

   1998 жылы институттың Қазақтану және Қазақ тілі және оны оқыту әдістемесі, Қазақ әдебиеті және оны оқыту әдістемесі  кафедралары бірігіп, (бұйрық №166п, 30.05.98)    Қазақ тілі мен әдебиеті кафедрасы аталды, кафедраны 2002 жылға дейін ф.ғ.д., профессор Қ. Қалиасқарұлы, 2002-2006 жылдар аралығында   ф.ғ.д., профессор Т. С. Сыдықов басқарды.

2005 жылы кафедраның атауы «Қазақ филологиясы кафедрасы» болып өзгертілді (бұйрық №97п, 01.09.05).

2006-2007, 2008-2009 жылдары кафедра меңгерушісі ф.ғ.к., доцент Қ.Б. Сарбасова, 2007-2008 жылы кафедра меңгерушісі п.ғ.к., аға оқытушы   Т.Д. Абжақов болды.

  2009-2015 жылдары  кафедра меңгерушісі қызметін ф.ғ.к., доцент Қожағұлов Сайлау Қажыбекұлы атқарды.  

Кафедра құрамында  2009-2010 оқу жылында 5В050400-«Журналистика» мамандығы  ашылды. Тек  2014-2015 оқу жылында  филология және журналистика  кафедрасының құрамында жұмыс істесе, 2015-2016 оқу жылында журналистика, орыс тілі мен әдебиеті, орыс тілінде оқытпайтын мектептердегі орыс тілі мен әдебиеті мамандықтарын  қамтыған  қазақ филологиясы және журналистика кафедрасы қалыптасты.

2015-2016 оқу жылынан бастап  филология және журналистика кафедрасы: «Қазақ тілі мен әдебиеті»  деген атаумен қайта құрылды. 

2015-2018 жылдары кафедра меңгерушісі   болып PhD Айна Маратқызы Рахимова қызмет атқарды.

Әр жылдары қызмет атқарған ПОҚ: Қазақ тілі мен әдебиеті мамандығы бойынша білім беруде кафедрада К.А.Абылкасымова, Б.Қ.Қаниахметова, М.Н.Рысбаева, К.Д.Әбинова,С.Е.Ойшынова, Ж.Ш.Ахметжанова, К.Аюбаев,Ә.Ахметжанов, Ш.Т.Жанысбекова, Ж.Ш.Жәнібекова, Р.Әбілхамитқызы, Ә.Әлкенова,   Қ.Қабиева, Г.Ботантаева, К.Рақыш, Р.О.Бекмұханбетова,М.Теңізбаев, Қ.Қалиасқарұлы, Г.С.Әлкенова,  З.Х.Еркімбекова, М.Ш.Сәлімгереева, Т.С.Сыдықов, Т.Д. Абжаков, Қ.Мәдібаева сынды профессор-оқытушылар қызмет атқарған.

БІЛІМ БЕРУ БАҒДАРЛАМАЛАРЫ
  • 6В01701 – Қазақ тілі мен әдебиеті (бакалавриат)
  • 6В01702 – Қазақ тілінде оқытпайтын мектептерде қазақ тілі мен әдебиеті (бакалавриат)
  • 6В02302 – Филология (бакалавриат)
  • 7М01701 – Қазақ тілі мен әдебиеті (магистратура)
  • 8D01701 – Қазақ тілі мен әдебиеті (докторантура)
Оқу-әдістемелік қызметі

Кафедрадағы әдістемелік топ жұмысының 2020-2021 оқу жылына жоспарланған жұмыстары университеттің және факультеттің академиялық кеңесі жоспары негізінде жасалып, жүзеге асырылады.

Кафедраның профессор-оқытушыларының авторлығымен соңғы жылдары мынадай оқулықтар, оқу-әдістемелік, оқу құралдары жарық көрді:

 Қазақ тілі мен әдебиеті кафедрасының 5 жылғы ғылыми еңбектері туралы мәлімет:

 

Қазақ тілі мен әдебиеті кафедрасының профессор-оқытушылары әр оқу жыл  сайын жоспарға сай  біліктілік арттыру курсынан өтеді. Соңғы 5 жылда «Назарбаев Зияткерлік мектептері» ДБҰҰ Педагогикалық шеберлік орталығы, «Өрлеу» біліктілікті арттыру ұлттық орталығы» акционерлік қоғамы, І.Жансүгіров атындағы Жетісу университетінің біліктілікті арттыру және қосымша білім беру орталығы, ғылыми және білім беру орталықтарынан біліктілік арттыру курстарына, оқу, оқу-әдістемелік семинар, тренингтерге қатысу, шетелдік ЖОО-лардан ғылыми тағылымдамадан өтуі арқылы біліктіліктерін арттырып, 105 СЕРТИФИКАТ алған.

Ғылыми-зерттеу қызметі

Кафедраның ғылыми-зерттеу тақырыбы:  «Рухани жаңғыру» бағдарламасы аясында филологиядағы жаңа ғылыми бағыттар және оның білім берудегі қолданбалы мәні.

Кафедра оқытушылары Г.Чукенаева, А.Рахимова, А.Галымова және докторанттар Е.Саржигитов, Ш.Елеусизова ҚР БҒМ гранттық қаржыландыруы аясында «АР08053050 – Қазақстан Республикасында білім берудің лингвоэкологиялық моделі: теориясы мен тәжірибесі» тақырыбында ғылыми жоба орындауда.

Қазақ тілі мен әдебиеті кафедрасы профессор-оқытушыларының соңғы 5 жылда шығарған монография, БҒСБК ұсынған, Scopus, РИНЦ базасындағы мақалалары:

Scopus мәліметтер базасына енетін журналдарда  профессор-оқытушылардың төмендегідей мақалалары жарияланған:

Кафедраның ПОҚ авторлығымен жарық көрген еңбектер:

Әлеуметтік-тәрбие қызметі

Қазақ тілі мен әдебиеті мамандығы бойынша білім алушы студенттер университет, факультет ауқымында өткізілетін тәрбиелік бағыттағы іс-шараларға белсене қатысады.

Студенттермен  тәрбие жұмысы төмендегі бағыттар  бойынша жүргізіледі:                     

  • Студенттер арасында саяси сауаттылықты қалыптастыру;
  • Жастар арасында құқық бұзушылықтың алдын алу;
  • Жастар арасында    жалпыадами    және    рухани    құндылықтарды қалыптастыру;
  • Азаматтық және патриоттық тәрбие;
  • Рухани-өнегелі, интелектуалды-шығармашылық, эстетикалық тәрбие;
  • Салауатты өмір сүруді қалыптастыруға қатысты тәрбие беру;

Кафедрада студент-жастар фестивалі, білім сайыстары, қаламгерлермен кездесу, әдеби кештер ұйымдастырылып тұрады.  

2017 жылы Республика ЖОО студенттерінің «Бексұлтан Нұржекеев шығармашылығы» ғылыми-әдеби конференциясын әрі жазушы шығармашылығы бойынша білім сайысын өткізді.

Кафедра 2018 жылдың қаңтарынан бастап Алматы облысы Тілдерді дамыту басқармасымен бірлесіп «Әдебиет – руханияттың діңгегі» атты әдеби жобаны іске асыруда. Жоба бойынша студенттер қаламгерлердің үш буын өкілімен кездесіп, олардың шығармашылығы, қазіргі әдеби үрдіс жайлы ойларымен бөліседі. Аталған жоба бойынша студенттер Бексұлтан Нұржекеұлы, Жұмабай Шаштайұлы, Ғұсман Жандыбаев, Заида Елғондинова, Жанарбек Әшімжан, Дәурен Қуат, Айнұр Төлеу, Мақпал Мыса, Есей Жеңісұлы, Қанат Әбілқайыр, Роза Сейілхан, Іңкәрбек Әлия сынды қаламгерлемен кездесіп, шығармашылықтары жайлы тың мәліметтер алып, қазіргі әдебиеттің даму бағыты жайлы ойларымен бөлісті.

2018 жылы «Қазақ әдебиеттану ғылымы және білім беру» атты дәстүрлі  республикалық білім сайысын, «Жоғары мектепте «Қазіргі қазақ әдебиеті» пәнін оқыту: Қазіргі қазақ лирикасы. Зайда Елғондинова поэзиясындағы рухани арқау» тақырыбында ғылыми-әдістемелік конференция ұйымдастырылды.

2018 жылы 24 қазанда ақын Мұратхан Шоқан шығармашылығына арналған «Адамдарға сеніп өмір сүрем мен» атты әдеби кеш ұйымдастырылды.

2019 жылдың 28 қыркүйегінде І. Жансүгіров атындағы Жетісу университетіне қарасты Ғ.Орманов атындағы кітапханада данышпан жазушы Мұхтар Әуезовтің туған күніне арналған «Әуезов әлемі» тақырыбында ашық дәріс өткізілді.

2019 жылдың 14 қазанында І. Жансүгіров атындағы Жетісу университетінде балалар жазушысы, әдебиеттанушы, Қазақстан Республикасы Үкіметінің «Дарын» мемлекеттік жастар сыйлығының лауреаты Елдос Тоқтарбай «Қазақ тілі мен әдебиеті» мамандығының студенттері мен магистранттарына «Қазіргі заманғы әдебиеттану әдістемесі» тақырыбында ашық дәріс өтті.

2019 жылдың 8 қарашасында 6М011700 – Қазақ тілі мен әдебиеті мамандығының 2 курс магистранттарының ұйымдастыруымен «Қазақ тілі мен әдебиеті» мамандығының 2 және 4 курс студенттері арасында «Тілім – өлшейіс қазына, өрісі кең әлем» атты зияткерлік сайыс өтті.

2019 жылдың 19 қарашасында «Қазақ тілі мен әдебиеті» мамандығының магистранттарының ұйымдастыруымен ақын, «Алуа», «Бақыт гүлі», «Құсқанаты» кітаптарының авторы Гүлбахыт Қасеннің шығармашылық әдеби кеші өтті.

    

03.12.2019 ж. магистранттар «Тәуелсіздік – тұғырым» атты мерекелік іс-шара ұйымдастырды.

2019-2020 оқу жылындағы мамандық студенттерінің жетістіктері:

ФК-111 тобының студенті Мадет Ернұр «Өлең-сөздің патшасы» атты Абай Құнанбаевтың 175 жылдығына арналған мәнерлеп оқу байқауында – 1 орын;

ҚТӘ 121 тобының студенті Әшім Әлия «Эрудит» фракциясы «Жас Буын» дебат турнирінде – 1 орын; «Ұлы дала елі» факультетаралық пікірсайыста – «Үздік спикер» номинациясы; «Өмір тарихы, ал жазушы сен» қалалық пікірсайысында –2 орын;

ҚТӘ 211 тобының студенті Динара Талапқызы облыстық «Тіл – рух күресі» дебатында – 3 орын; өңірлік «Ұшқын ойлы Жетісу жастар» дебатында – 1 орын;

ҚТӘ 211 тобының студенті Шаймұрат Ақниет Start Up-2019 – «Үздік әлеуметтік жоба» номинациясы;

ҚТӘ 211 тобының студенті Мейірхан Шырын «Жастар – болашақ көшбасшылары» қалалық дебатында – 1 орын;

ҚТӘ 211 тобының студенті Құрманғали Д. университеттік студенттер арасында өткен тоғызқұмалақ сайысында –1 орын;

ҚТӘ 311 тобының студенті Жамантаев Аманай «Дін – зайырлы мемлекеттің рухани тірегі» – 1 орын;

ҚТӘ 311 тобының студенті Алтай Айдын Польшадағы «Халықтар фестивалінде» –1 орын;

ҚТӘ 411 тобының студенті Марат Еламан – ЖМУ ректорының төсбелгісінің иегері.

Академиялық ұтқырлық

 «Қазақ тілі мен әдебиеті» мамандығы бойынша ішкі академиялық ұтқырлыққа баса назар аударылады. 2014-2015 оқу жылында ішкі академиялық ұтқырлық бойынша 5В011700 – «Қазақ тілі мен әдебиеті» мамандығының 3-курсында Шәкәрім атындағы Семей мемлекеттік университетінің студенті Қ.Ибраимов, 2017-2018 оқу жылында 5В011700 – «Қазақ тілі мен әдебиеті» мамандығының 3-курсында Павлодар мемлекеттік педагогикалық институтының студенті Оношбай Бердіқожа білім алды. 2020-2021 оқу жылының екінші жартыжылдығында «Қазақ тілі мен әдебиеті» мамандығының 3-курс студенті Кусайнова Дамира Омер Халесдемир атындағы Нийде университетінде (Түркия) онлайн білім алады. 

Соңғы 5 жыл ішінде студенттерге ішкі және сыртқы академиялық ұтқырлық бойынша дәріс оқитын ғалымдар тарту мәселесі дұрыс жолға қойылған.

05.04.-20.04.2016 ж. аралығында әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің доценті, филология ғылымдарының кандидаты М.К.Мамаева қазақ тілі мен әдебиеті мамандығы студенттеріне «Жай сөйлем синтаксисі» курсы бойынша академиялық ұтқырлық аясында дәріс жүргізді.

09.04.-21.04.2018 ж. Қазақ мемлекеттік қыздар педагогикалық университетінің профессоры, филология ғылымдарының докторы Қ.С.Қалыбаева «Түркі тілдерінің салыстырмалы грамматикасы» курсы бойынша қазақ тілі мен әдебиеті мамандығының 2-курс студенттеріне дәріс өтті.

08.11-14.12.2019ж. Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университетінің қауымдастырылған профессоры (доцент), ф.ғ.д. Қ.С.Қалыбаева «Түркі тілдерінің салыстырмалы грамматикасы» курсы бойынша қазақ тілі мен әдебиеті мамандығының 2-курс магистранттарына онлайн дәріс өтті.

28.09-24.10.2020ж. Лингвистика-техникалық университет (Польша) профессоры, ф.ғ.д. Л.Т.Килевая «Русская коммуникативно-когнитивная грамматика» курсы бойынша қазақ тілі мен әдебиеті, қазақ тілінде оқытпайтын мектептердегі қазақ тілі мен әдебиеті мамандығының 3-курс студенттеріне онлайн дәріс оқыды.

11.09.-08.10.2018 ж. уақыт аралығында Лингвистика-техникалық университетінің (Польша) профессоры, филология ғылымдарының докторы Л.Т.Килевая 4-курс студенттеріне «Қазіргі тіл білімінің құрылымы» бағыты бойынша дәріс оқыды.

2016-2017 оқу жылында кафедраның қауымдастырылған профессор м.а., ф.ғ.к. С.Қожағұлов Қазақ инновациялық гуманитарлық-заң университетінің «Қазақ тілі мен әдебиеті» мамандығы студенттеріне дәріс оқыды.

Серіктестік: Қазақ тілі мен әдебиеті кафедрасы тәжірибеге бағытталған білім беруді қамтамасыз ету, жұмыс берушілермен ынтымақтастықта жұмыс атқару, модульдік оқу бағдарламасын жасауда олардың сұранысын ескеру мақсатында Алматы облысы білім беру басқармасымен, Алматы облысы бойынша арнайы және жалпы білім беру мекемелері және Талдықорған қаласы мектептерімен серіктестік орнатқан.

Сонымен қатар, еліміздегі және шетелдік ЖОО-лармен, ғылыми институттармен, атап айтқанда, Қазақ ұлттық қыздар педагогикалық университеті, А.Байтұрсынов атындағы Тіл білімі институты, М.Әуезов атындағы Әдебиеттану және өнер институты, Лингвистика-техникалық университет (Польша), Омер Халесдемир атындағы Нийде университеті (Түркия), Алматы облысының тілдерді дамыту басқармасы және т.б. ұйымдармен келісім-шарт жасаған.

Кафедра қызметін жетілдіру және дуалды білім беруді іске асыру мақсатында 2015-2016 оқу жылынан бастап Талдықорған қалалық №4 орта мектеп базасында кафедра филиалы ашылып, нәтижелі жұмыс атқарудаКафедра филиалының жетекшісі тағайындалған, жұмыс бекітілген жоспарға сәйкес атқарылуда.

Кафедра жетістіктері

 «Қазақ тілі мен әдебиеті» білім беру бағдарламасының ұлттық рейтингтегі жетістіктері:

 

  Кафедра 2017 жылы ҚР Президенті Н.Ә.Назарбаевтың «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» мақаласын іске асыру мақсатында латын әліпбиіне көшу шаралары бойынша атқарылған жұмыстарға белсене қатысып, өз үлестерін қосқаны үшін Талдықорған қаласы әкімінің Алғыс хатын алды. Сондай-ақ кафедра оқытушылары «Жаңа әліпби – жаңа дәуір бастауы» атты облыстық жұмыс тобының ақпараттық-түсіндіру жұмыстарына белсене қатысып, мемлекеттік тілдің қолданылу аясын кеңейтуге қосқан үлестері үшін Алматы облысы Тілдерді дамыту басқармасы басшысының алғысымен марапатталды.

2016-2017 оқу жылынан бастап 6М011700 – "Қазақ тілі мен әдебиеті" мамандығы бойынша (Польша Республикасы Эльжбет Стерналь лингвистикалық-техникалық университетінің ректоры және І.Жансүгіров атындағы Жетісу университетінің ректоры Қуат Баймырзаев) екі әріптес жоғары оқу орны арасында шарт негізінде қос дипломды білім беру бағдарламасы іске асырылуда.

6М011700 – "Қазақ тілі мен әдебиеті" білім беру бағдарламасын бітірген магистранттар Ботакөз Әубәкірова, Меруерт Разбекова, Айжан Қияхметова, Ақбота Қажыбекова, Әлима Ғалымова (6М011700 – "Қазақ тілі мен әдебиеті" мамандығы бойынша педагогика ғылымдарының магистрі және 6М020500 – "Филология" мамандығы бойынша гуманитарлық ғылымдар магистрі) екі диплом алды.

2020-2021 оқу жылында 2 курс магистранттары Дильнур Мукият, Серік Құралай, 4 курс студенті Алтай Айдын осы бағытта оқуын жалғастыруда.

БІЗДІҢ ОҚЫТУШЫЛАР

Ансабаев Дуйсен Сандыбаевич

Қауымдастырылған профессор (доцент)

+7 (7282) 250-754 ;
  ds.ansabayev@mail.ru

Толығырақ

Тумабаева

    Тумабаева Мадина Болатовна

    Кафедра оқытушысы

      +7(775)-924-77-73 ;
    madina_tumabaeva@mail.ru

    Толығырақ

    Сулейменова

      Сулейменова Гульмира Саятовна

      Аға оқытушысы

       +7(701)-380-09-07 ;
      suleymenova.76@mail.ru

      Толығырақ

      Сарбасова

        Сарбасова Карлыгаш Базарбековна

        Қауымдастырылған профессор (доцент)

        +7(7282)-41-03-33;

        bazarbekovna54@mail.ru

        Толығырақ

        Абызова Айна Маратовна

        Аға оқытушы, философия докторы (PhD)

        +7(7282)-22-21-23;

        rakhimova-86@mail.ru

        Толығырақ

        Джакыпбекова Мамиля Тургамбаевна

        И.о. ассоцированный профессор

        +7(747)-449-46-26;

        mamilya_72@mail.ru

        Толығырақ

        Имангазинов Муратбек Мубыракханович

        Кафедра профессоры

        +7(7282)-25-31-30;

        imangazinov_muratbek@mail.ru

        Толығырақ

        Кожагулов Сайлаухан Кажыбекович

        Қауымдастырылған профессор м. а. (доцент)

        +7(7282)-22-16-67;

        sailau24@mail.ru

        Толығырақ

        Кыяхметова Шара Асетовна

        Ассоцированный профессор (доцент)

        +7(7282)-25-31-30;

        aset_shara@mail.ru

        Толығырақ

        Сырлыбаева Гульнара Торебековна

        Қауымдастырылған профессор м. а. (доцент)

        +7(7282)-22-16-67;

        gulnara_s.t81@mail.ru

        Толығырақ

        Чукенаева Гулим Толеуовна

        Қазақ тілі мен әдебиеті кафедрасының меңгерушісінің м. а.

        +7(7282)-22-16-67;

        chukenaeva@mail.ru

        Толығырақ

        Чалтикенова Лазат Аляхиметовна

        Аға оқытушысы

        +7(7282)-25-56-71;

        lyazzat.chaltykenova59@mail.ru

        Толығырақ

        Галымова Алима Жанатовна

        қазақ тілі және әдебиеті кафедрасының оқытушысы

        +7(775)-773-53-09;

        alima_97_kz@mail.ru

        Толығырақ

        Турсынбаева Кульсун Акановна

        Аға лаборант

        Тел. +7 (7282) 22-27-35
        Доп. вн (1145)

        87075707762
        gulsum-62@mail.ru